Przejdź do głównej zawartości

Jan Kasprowicz: od chłopskiej chaty na szczyt Parnasu


Portret Jana Kasprowicza. Obraz olejny autorstwa Jacka Malczewskiego, namalowany w roku 1903.  Obecnie dzieło znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.

Jan Kasprowicz był postacią bardzo złożoną, człowiekiem o gwałtownym temperamencie, a jednocześnie franciszkańskiej łagodności. Jego droga życiowa to imponujący przykład determinacji: urodził się w ubogiej rodzinie niepiśmiennego chłopa w Szymborzu, a dzięki upartemu dążeniu do wiedzy (i wsparciu matki), mimo licznych konfliktów z pruską szkołą oraz skrajnej biedy w czasach studenckich, zdołał zostać profesorem i rektorem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.

Jan Kasprowicz - 1880 rok.

Dom rodzinny Jana Kasprowicza - Inowroclaw-Szymborze.  

 

Jego życie osobiste naznaczone było głębokim dramatem, zdradą żony, Jadwigi, która odeszła z jego przyjacielem, Stanisławem Przybyszewskim. To bolesne doświadczenie, obok trudów dzieciństwa, ukształtowało jego wczesną, buntowniczą duchowość, w której wadził się z Bogiem o niesprawiedliwość świata i cierpienie człowieka. Z czasem jednak ten wewnętrzny bunt ewoluował w stronę pokory i akceptacji, co znalazło odzwierciedlenie w jego późniejszej twórczości, przesyconej miłością do natury i prostoty.

Damazy Kotowski - Portret Jana Kasprowicza.

Jadwiga z Gąsowskich Kasprowiczowa - zdjęcie z 1892 roku.

 

Jan Kasprowicz 

 

 Jan Kasprowicz -  Karykatura Kazimierza Sichulskiego

 

Ilustracja E. Okunia i M. Liliena z tomiku Jana Kasprowicza "Miłość", Lwów 1902.

Kasprowicz był nie tylko wybitnym poetą, ale i tytanem pracy intelektualnej. Jako genialny poliglota dokonał monumentalnego dzieła przekładu klasyków literatury światowej, w tym niemal wszystkich dramatów Szekspira. To właśnie honoraria za te tłumaczenia pozwoliły mu spełnić wielkie marzenie,  zakup domu na zakopiańskiej Harendzie. Choć osiadł tam u boku trzeciej żony, Marii Bunin, cieszył się tym miejscem zaledwie trzy lata. Harenda stała się jednak symbolem jego nierozerwalnej więzi z Tatrami, gdzie spoczywa do dziś w specjalnym mauzoleum, pozostając w pamięci jako postać o sile górskiego szczytu, łącząca polską wieś z europejską kulturą. 

 

 

Witkacy - Portret Marii Kasprowiczowej.

 

Witkacy -  Portret Jana Kasprowicza.

 

Witkacy - Portret Marii Kasprowiczowej.

Willa Harenda - 1926 r.

 

Willa Harenda - obecnie


Willa Harenda - wnętrze.
 

źródła ilustracji: Polona, Wikipedia.

 

Bibliografia:

  1. http://hamlet.edu.pl/gawron-nurt-franciszkanski
  2. „UCZUCIA NIE ZNAJĄ GRANIC - O JADWIDZE PRZYBYSZEWSKIEJ primo voto KASPROWICZOWEJ"/ Janusz Kopeć, [w:] „Dziennik Związkowy", Chicago 2010
  3. https://christianitas.org/news/dusza-z-granitu-czyli-wstep-do-religijnosci-jana-kasprowicza/

Etykiety:

Komentarze

Prześlij komentarz

Popularne posty z tego bloga

Wesołych Świąt! Magia świątecznej kartki. Pocztówki bożonarodzeniowe w kolekcji Polony.

  [1927-1936]   Czy zaczęliście już pisać kartki świąteczne? Ba, czy jeszcze w ogóle to robicie? Otwieramy szufladę z dawną korespondencją, przeglądamy pocztówki, które otrzymywaliśmy przez lata od rodziny i znajomych, z podróży, z okazji rocznic, no i oczywiście świąt, przywołujemy ludzi i emocje, jakie towarzyszyły nam wtedy.  Zbliża się Boże Narodzenie, podejrzewam, że już tylko nieliczni wyślą pocztówkę z życzeniami Wesołych Świąt, raczej zrobimy to za pomocą mediów społecznościowych, napiszemy maila czy smsa, być może nawet z grafiką. A czy wiecie, jak to się stało że przez wieki ludzie wysyłali sobie karki z życzeniami bożonarodzeniowymi? Skąd wziął się zwyczaj wysyłania pocztówek?   Choć pocztówki znane były już w pierwszej połowie XIX wieku i miały stanowić dodatkowe źródło dochodu dla poczty brytyjskiej, kartka świąteczna jest od nich nieco młodsza. Jej historia zaczyna się w Anglii w latach 40. XIX wieku i wiąże się z osobą sir Henry’ego Cole’a – pierw...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Zwyczaje pogrzebowe ludu polskiego

  Cmentarz
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Wielkanoc na dawnych kartach pocztowych.

      [1936]  Pocztówki wielkanocne wydawane na ziemiach polskich często zawierały napisy „Wesołego Alleluja” lub „Alleluja”, nawiązując tym samym do polskiej tradycji chrześcijańskiej. Samo słowo „Alleluja” wywodzi się z Biblii i jest obecne w wielu językach kręgu judeochrześcijańskiego. To wezwanie „chwalmy Pana”.  Całkiem niedawno przedstawiliśmy kolekcję kartek bożonarodzeniowych z kolekcji Polony. Zbliża się Wielkanoc – dla chrześcijan czas odrodzenia, nadziei i spotkań w gronie najbliższych. To wyjątkowy moment, w którym tradycja splata się z wiosenną świeżością, a drobne gesty nabierają szczególnego znaczenia. Z tej okazji chcielibyśmy zaprezentować Państwu wyjątkową kolekcję pocztówek wielkanocnych ze zbiorów Polony. To piękne świadectwo dawnych zwyczajów, estetyki i sposobów wyrażania świątecznych życzeń, które, kto wie?, mogą stać się inspiracją także dziś.     [1908]  Pocztówki zyskały dużą popularność w Europie pod koniec XIX wieku. Pi...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej