Przejdź do głównej zawartości

Generał Mariusz Zaruski

Współczesna żegluga morska oraz słownik żeglarski / Marjusz Zaruski. - Warszawa [i in.] : Wydawnictwo M. Arcta, 1920.

 

Gen. Mariusz Zaruski: „Prowadziłem Polaków w góry i na morze, ażeby stali się twardzi jak granit, a dusze mieli czyste i głębokie…”
W dawnym kamieniołomie w górze Stokówka koło Chęcin (okolice Kielc) znajduje się tablica poświęcona pamięci generała. - jak wiele miejsc, od Bałtyku do Tatr, poświęconych pamięci o tym niezwykłym człowieku.


 

 

 

 

 

 

 

 "Niewinnie" wyglądająca książka, a w rzeczywistości pierwszy w dziejach piśmiennictwa polskiego fachowy podręcznik żeglarski, który napisał wyjątkowy i zasłużony człowiek. 

Często mówi się, że ktoś jest człowiekiem gór, albo człowiekiem morza, okazuje się, że generał był jednym i drugim. Świadczą o tym chociażby tytuły jego licznych prac: Podręcznik narciarstwa według zasad alpejskiej szkoły jazdy na nartach,  O zachowaniu się na wycieczkach zimowych w Tatry, Zarys rozwoju narciarstwa i zimowej turystyki polskiej w Tatrach, Na skrzydłach jachtów, Na bezdrożach tatrzańskich, Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Sonety morskie, Orlą Percią w zimie, Na morzach dalekich, Na pokładzie „Iskry”, Na jachcie „Witeź”, Nawigacja. Krótki podręcznik do użytku na jachtach morskich, Żaglowym jachtem przez Bałtyk, Wśród wichrów i fal, Z harcerzami na Zawiszy Czarnym. A to zaledwie część bogatego dorobku Mariusza Zaruskiego!

 Wybitny Polak urodził się 31 stycznia 1867 r. W Dumanowie na Podolu. Od najmłodszych lat wyróżniał się talentem plastycznym, literackim oraz umiejętnościami przywódczymi. Morze pokochał kiedy mieszkał i studiował w Odessie. Za swoją działalność konspiracyjną zesłany na Sybir. Wspinaczkę górską pokochał podczas licznych podróży do Skandynawii. Taternik, narciarz, założyciel i pierwszy naczelnik Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Legionista, ułan, kawaler Krzyża Virtuti Militari i wielu innych orderów i odznaczeń. 

Mariusz Zaruski podczas wspinaczki w Tatrach fot. Muzeum Tatrzańskie


 
Kapitan „Zawiszy Czarnego”, lata 30. XX wieku. Fot. NAC
 
Wreszcie żeglarz, twórca polskiego jachtingu morskiego. W 1924 r. Założył Yacht Klub Polski, niedługo potem powołano go na stanowisko sekretarza generalnego Komitetu Floty Narodowej. Niestrudzenie uzmysławiał wszystkim, że to morze jest źródłem potęgi i bogactwa kraju, stąd wyruszyć można do wszystkich zakątków świata. Dzięki jego pracy i zaangażowaniu w 1929 roku ze składek od ludzi zakupiono "Dar Pomorza" i wiele innych jachtów pełnomorskich. Działacz społeczny i wychowawca młodzieży. Zaangażowany w ruch harcerski w roku 1935 objął dowództwo na jachcie "Zawisza Czarny", który harcerze zakupili z własnych składek i  wyremontowali we własnym zakresie. Dziś wiele drużyn harcerskich i szkół nosi imię generała Zaruskiego. Tak, jak żaglowiec ochrzczony jego imieniem, zbudowany w 1939 roku w Szwecji z inicjatywy generała Mariusza Zaruskiego, trafił do Polski po wojnie. W 2008 roku zakupiony przez Miasto Gdańsk, w 2012 roku nastąpiło uroczyste podniesienie bandery w obecności Prezydenta RP.
Generał zmarł w Chersoniu w 1941 roku więziony przez NKWD. 
W kwietnia 2021 roku, w rocznicę śmierci Generała gdański oddział Instytutu Pamięci Narodowej, opublikował film biograficzny o Patronie gdańskiego żaglowca.
 
Żaglowiec Generał Zaruski

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Lot do bieguna północnego

Lot do bieguna północnego : biała śmierć / Roald Amundsen, Warszawa, [1926].   Roald Amundsen Roald znaczy po norwesku „wspaniały”. Podróżnik i odkrywca w pełni dowiódł słuszności swojego imienia. Imieniem wybitnego polarnika nazwano wiele obiektów geograficznych, stacji badawczych, statków, a także krater księżycowy i asteroidę, a w Polsce został patronem szkoły podstawowej w Skroniowie (woj. świętokrzyskie).  Jeśli komuś doskwierają lipcowe upały, to zapraszam na biegun północny!  Jest rok 1925. Roald Amundsen, pierwszy zdobywca bieguna południowego, amerykański polarnik Lincoln Ellsworth oraz Hjalmar Riiser-Larsen norweski pilot i polarnik podejmują niezwykle ryzykowną wyprawę. O tej wyprawie jest właśnie ta książka. Po latach wspaniałych odkryć polarnych na początku XX wieku, okupionych wyzwaniami, cierpieniem a nawet śmiercią, entuzjazm podróżników chwilowo opadł, zwłaszcza, że świat pogrążył się w wojnie światowej. Podobnie Amundsen musiał zawiesić swoje plany. Wcze...

Baśń a dziecko

  Baśń a dziecko : dla wychowawców, opiekunów, rodziców, kierowników bibljotek, czytelni i zakładów dziecięcych / Wiktor Błażejewicz. - Warszawa : [wydawca nieznany], 1930.     "Opowiadajmy im [dzieciom]   baśnie i historyjki. By zrobić dzieciom przyjemność. By obudzić choć na godzinę te wzruszenia i przeżycia, z któremi jest dziecku dobrze, spokojnie. By wywołać ten stan psychiczny, kiedy dziecko uniezależnia się od szarego otoczenia, kiedy przenosi się w krainę słońca i pogody i jest sobą, ujawnia swe dodatnie i ujemne nawyki, strony charakteru. A to daje możność poznawać dziecko. By zbliżyć dziecko do książki. By wreszcie zbliżyć je do siebie. Bez tego współpraca z dzieckiem jest niemożliwa”.  Tak pisał Wiktor Błażejewicz w czwartym numerze czasopisma Wychowanie Przedszkolne z 1930 roku w artykule   „Opowiadajmy baśnie”.  Swoją myśl polski badacz rozwinął w wydanej w 1930 roku książce „Baśń a dziecko. Dla wychowawców, opiekunów, kierownikó...

O języku uczniowskim w latach 30-tych XX wieku.

Wilno, Państwowe Gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej, uczennice z nauczycielką francuskiego [nie po 1932]. (koloryzowane)