Jeografia czyli Opisanie matematyczne i fizyczne Ziemi

Jan Śniadecki, Jeografia czyli Opisanie matematyczne i fizyczne ziemi, Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauki, Wilno 1804

Bracia Śniadeccy, patroni ulic, szkół, parków, wybitni naukowcy przełomu XVIII i XIX wieku. Jan - astronom, matematyk, filozof, językoznawca, pedagog, geograf, Jędrzej - lekarz, biolog chemik. Uważani za najwybitniejszych polskich naukowców epoki oświecenia, wieku rozumu i filozofów.
Starszy z braci, Jan wezwany przez Komisję Edukacji Narodowej, został mianowany szefem katedry i profesorem matematyki wyższej i astronomii w Krakowie (Wyższa Szkoła Koronna). Wykładał zarówno matematykę jak i astronomię. Co ciekawe, wbrew powszechnemu wtedy zwyczajowi wykładał w języku polskim. Był pierwszym wykładowcą tych dwóch przedmiotów w języku ojczystym na krakowskiej uczelni. W 1782 roku został mianowany członkiem Rady Wizytatorskiej (powołanej przez Komisję Edukacji Narodowej).
Jesienią roku 1782 wystąpił z projektem zbudowania obserwatorium astronomicznego w Krakowie na terenie Ogrodu Botanicznego.
Mówiono o nim, że jest: „arcykapłanem umiejętności na całą Polskę i Litwę”.

W 1804 roku opublikował dzieło pod tytułem Jeografiia, czyli opisanie matematyczne i fizyczne Ziemi. Między innymi tym dziełem przyczynił się do upowszechnienia polskiej terminologii matematycznej.

Praca Śniadeckiego stanowiła zupełnie nową jakość – w sposób naukowy przedstawiała systemy geografii jako nauki ścisłej, opartej na matematyce, astronomii i fizyce.

Dzieło zawiera dziewięć rozdziałów:
ROZDZIAŁ 1. O Ziemi iako planecie głównym : o sposobach poznawania i oznaczania różnych mieysc na iey powierzchni: o biegu iey dziennym, i o skutkach z tego biegu wynikaiących
ROZDZIAŁ II. O biegu rocznym ziemi około Słońca, o skutkach i podziałach z tego biegu wypadaiących.
ROZDZIAŁ III. O wymierzaniu Ziemi, o iey figurze i rozległości
ROZDZIAŁ IV. O Xiężycu iako gwiaździe ziemskiey, sprawuiącey różne skutki na ziemi.
ROZDZIAŁ V. O Morzu, o iego peryodycznem wzdymaniu się i opadaniu; o prądach morskich.
ROZDZIAŁ VI. O Atmosferze ziemskiey, i o tworach na powietrznych.
ROZDZIAŁ VII. O poruszeniach atmosfery i wiatrach.
ROZDZIAŁ VIII. O temperaturze i o porach rocznych na całey ziemi.
ROZDZIAŁ IX. O kartach ieograficznych.

Wesołych Świąt! Magia świątecznej kartki. Pocztówki bożonarodzeniowe w kolekcji Polony.

[1927-1936] Czy zaczęliście już pisać kartki świąteczne? Ba, czy jeszcze w ogóle to robicie? Otwieramy szufladę z dawną korespondencją, przeglądamy pocztówki, które otrzymywaliśmy przez lata od rodziny i znajomych, z podróży, z okazji rocznic, no i oczywiście świąt, przywołujemy ludzi i emocje, jakie towarzyszyły nam wtedy. Zbliża się Boże Narodzenie, podejrzewam, że już tylko nieliczni wyślą pocztówkę z życzeniami Wesołych Świąt, raczej zrobimy to za pomocą mediów społecznościowych, napiszemy maila czy smsa, być może nawet z grafiką. A czy wiecie, jak to się stało że przez wieki ludzie wysyłali sobie karki z życzeniami bożonarodzeniowymi? Skąd wziął się zwyczaj wysyłania pocztówek? Choć pocztówki znane były już w pierwszej połowie XIX wieku i miały stanowić dodatkowe źródło dochodu dla poczty brytyjskiej, kartka świąteczna jest od nich nieco młodsza. Jej historia zaczyna się w Anglii w latach 40. XIX wieku i wiąże się z osobą sir Henry’ego Cole’a – pierw...

Czytaj więcej

Wielkanoc na dawnych kartach pocztowych.

[1936] Pocztówki wielkanocne wydawane na ziemiach polskich często zawierały napisy „Wesołego Alleluja” lub „Alleluja”, nawiązując tym samym do polskiej tradycji chrześcijańskiej. Samo słowo „Alleluja” wywodzi się z Biblii i jest obecne w wielu językach kręgu judeochrześcijańskiego. To wezwanie „chwalmy Pana”. Całkiem niedawno przedstawiliśmy kolekcję kartek bożonarodzeniowych z kolekcji Polony. Zbliża się Wielkanoc – dla chrześcijan czas odrodzenia, nadziei i spotkań w gronie najbliższych. To wyjątkowy moment, w którym tradycja splata się z wiosenną świeżością, a drobne gesty nabierają szczególnego znaczenia. Z tej okazji chcielibyśmy zaprezentować Państwu wyjątkową kolekcję pocztówek wielkanocnych ze zbiorów Polony. To piękne świadectwo dawnych zwyczajów, estetyki i sposobów wyrażania świątecznych życzeń, które, kto wie?, mogą stać się inspiracją także dziś. [1908] Pocztówki zyskały dużą popularność w Europie pod koniec XIX wieku. Pi...

Czytaj więcej

Biblioteka Vintage

Szukaj na tym blogu